ÇOMÜ tarafından, TÜBİTAK araştırma projesi olarak, ‘Türkiye’de Nükleer Enerji ve Sosyal Kabul’ isimli bir anket düzenlendi.

Ankette, nükleer santral kurulmasını genellikle AK Parti’ye oy verenlerin desteklediği, CHP seçmenlerinin ise istemediğini ortaya çıktı.

ÇOMÜ öncülüğünde başlatılan ve İstanbul Teknik Üniversitesi’nden üç bilimadamının da yardımıyla yürütülen projeyle Türkiye’de ilk defa halkın nükleer enerji ve kurulması planlanan santralle ilgili düşünceleri, kapsamlı bir bilimsel araştırmaya konu edildi. ÇOMÜ öğretim üyeleri Doç. Dr. Hamit Palabıyık ve Yrd. Doç. Dr. Hikmet Yavaş ile İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Murat Aydın’ın Mersin, Sinop ve Kırklareli’nde toplam bin 152 kişiyle yüz yüze yaptıkları araştırma, nükleer santral kurulması planlanan illerde halkın bu konudaki düşünceleri hakkında ilginç sonuçlar ortaya çıkardı.

Yaklaşık 50 yıl önce dillendirilmeye başlanan ve zaman zaman ülke gündemine oturan nükleer santrallerin bugün itibariyle kurulma aşamasına geldiğini belirten Doç. Dr. Palabıyık, buradan yola çıkarak halkın düşünlerini merak ettiklerini, bu konuda bir anket veya araştırma çalışması olup olmadığını araştırdıklarını ancak hiçbir veriye ulaşamadıklarını söyledi. Bu alanla ilgili bütün kurum ve kuruluşlarla temasa geçtiklerini anlatan Pabıyık, ne özel ne de resmi kurumların, halkın yaşamını etkileyecek böyle önemli bir konuda vatandaşların görüşlerini almamış olmasının kendilerini harekete geçtiğini belirtti. Yaklaşık bir yıl süren çalışmada çok ilginç sonuçlar ortaya çıktığını kaydeden Palabıyık, Türkiye’de hemen her konuda olduğu gibi bunda da siyasi düşüncelerin ankete verilen cevapları yönlendirdiğini vurguladı.

Ankete katılanların, nükleer santralin bölgelerine ve ülkeye katkısı ve zararından ziyade, siyasi eğilimleri kapsamında cevaplar verdiğini söyleyen Hamit Palabıyık, şunları kaydetti:

“Katılımcılardan CHP’ye oy verenler, kendi yöresinde nükleer santral kurulmasına karşı çıkarken AK Parti’ye oy verenler destekleme eğiliminde. Bununla birlikte CHP’liler nükleer santrali tehlikeli bulurken AK Partililer tehlikeli görmüyor. İller dikkate alındığında Sinoplular kendi bölgelerinde nükleer santral yapılmasını, Mersinli ve Kırklarelili katılımcılara göre daha yüksek oranda destekliyor. Vatandaşlara göre enerji, Türkiye’nin öncelikli konuları arasında bulunmazken nükleer santral inşası da söz konusu illerin gündemlerinde yer almıyor. Vatandaşların nükleer enerji ve santral konularındaki algı ve tutumları, genellikle radyasyon hakkındaki olumsuz düşüncelerle ve yaşanmış kazalarla şekilleniyor. Katılımcıların yüzde 62,2’sinin nükleer santralle ilgili ilk kanaatleri riskleri olurken yüzde 37,8’inin avantajları oluyor. Mersin, Sinop ve Kırklareli’nde katılımcılar, kendi yörelerinde modern ve güvenli bir nükleer santral inşası düşüncesini yüzde 24,9 ile desteklerken karşı çıkanların oranı yüzde 65,1’dir. Kadınlar erkeklere, sivil toplum kuruluşlarına üye olanlar olmayanlara, emekliler ve ev hanımları diğer mesleklere göre nükleer santralı desteklememe eğiliminde. Halkımız, nükleer enerji konusunda öncelikle televizyon ve radyodan, ardından gazetelerden ve internetten yararlanmaktadır. Bunları eş, dost ve akrabalar, sivil toplum kuruluşları, son sırada ise bilimsel ve mesleki yayınlar izlemektedir.”

Vatandaşların nükleer enerji konusunda belirtilen kişi ve kurumlara güven seviyeliri sıralandığında da ilginç sonuçlar ortaya çıktığını aktaran Palabıyık, valilik ve kaymakamlara güvenenlerin, bakanlık yetkililerine güvenenlerden daha fazla olduğunu kaydetti. Halkın büyük çoğunluğunun, nükleer enerji konularında bilimaramlarına güvendiğinin altını çizen Doç. Dr. Palabıyık, şunları söyledi:

“Ankete katılanların yüzde 77,9’u nükleer enerji konusunda bilim insanlarına, yarısı da nükleer enerji konusunda sivil toplum kuruluşları ve arkadaş çevresine güvenmektedir. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK)’na ise yüzde 47,3’ü güvenirken yüzde 31,7’si güvenmemektedir. Yüzde 41,3’ü valiliklere ve kaymakamlıklara güvenmekte, yüzde 35’i güvenmemektedir. Katılımcılardan yüzde 39,5’i nükleer enerji konusunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na güvenirken yüzde 43,1’i güvenmemektedir. Yine yarısı medyaya ve yerel yönetimlere güvenmemektedir. Çoğu da işletmeci şirkete güvenmemektedir.”